juli 5, 2026

Aantal euthanasiegevallen in Nederland vervijfvoudigd in 25 jaar

Het aantal mensen dat in Nederland voor euthanasie kiest, is de afgelopen kwart eeuw sterk gestegen: van ruim 2.000 naar circa 10.000 gevallen per jaar. Een grootschalig onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Tweede Kamer, wijst vergrijzing, een groeiende wens tot regie over het eigen levenseinde én een tekortschietend zorgsysteem aan als mogelijke verklaringen.

Van 1,6% naar 5,8% van alle sterfgevallen

Waar euthanasie in 1999 nog goed was voor 1,6 procent van alle sterfgevallen in Nederland, is dat aandeel in 2024 gestegen naar 5,8 procent. Het onderzoek, geleid door zorgethicus Els van Wijngaarden (Radboudumc), noemt deze stijging vooral een “logische ontwikkeling”: mensen worden ouder, kanker en chronische aandoeningen komen vaker voor, en euthanasie is zichtbaarder en toegankelijker geworden voor mensen met uiteenlopende diagnoses. Bij meer dan de helft van alle gevallen (54 procent) is sprake van kanker, al groeit het aantal euthanasieverzoeken om andere redenen — zoals dementie, een stapeling van ouderdomsklachten of psychisch lijden — het hardst.

Groeiende wens om zelf te bepalen

De onderzoekers signaleren een bredere maatschappelijke verschuiving: mensen willen steeds meer zelf bepalen hoe hun leven — en hun levenseinde — eruitziet. Euthanasie is daarmee onderdeel geworden van een breder gesprek over autonomie rond het levenseinde, een thema dat wij als Exit International al jaren op de agenda zetten.

Tekortschietende zorg als zorgelijk signaal

Opvallend is dat het rapport ook wijst op mogelijke tekortkomingen in de zorg als factor. Denk aan lange wachtlijsten in de ggz, tekorten in de terminale thuiszorg waardoor mensen die thuis willen sterven niet altijd de zorg krijgen die ze nodig hebben, en ouderen die verpleeghuiszorg als “schrikbeeld” ervaren. De onderzoekers benadrukken dat dit verband nog niet hard wetenschappelijk is aangetoond, maar noemen het wel een serieus signaal dat om verder onderzoek vraagt.

Advies: investeer in toegankelijke zorg

De onderzoekers adviseren het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om te investeren in de toegankelijkheid van ggz, ouderenzorg en terminale thuiszorg, en verder te onderzoeken in hoeverre zorgtekorten meespelen bij euthanasiewensen. Zoals voormalig minister Els Borst het destijds verwoordde bij de invoering van de euthanasiewet: een zorgvuldige euthanasiepraktijk kan alleen bestaan naast een goed functionerend zorgsysteem.

Bron: NRC, 2 juli 2026